Zgoda na publikację wizerunku

ZGODA NA WYKORZYSTANIE WIZERUNKU  !!

Kolejny temat, który dotyczy bezpośrednio branży wizażowej. Publikacja wizerunku modelek i klientek.

Dlaczego to ważny temat? Ponieważ dzięki publikacjom zdjęć Twoich makijaży w social mediach czy na stronie www prezentujesz swoje umiejętności, promujesz swoją markę i zdobywasz nowe klientki. Dlatego w tej kwestii musisz mieć wszystko dopracowane nie tylko estetycznie i marketingowo, ale również zgodnie z prawem. Zgoda na publikację czyli rozpowszechnianie wizerunku jest tutaj niezbędna, zwłaszcza przy wszędobylskim RODO.

Poniżej postaram się jak najbardziej wyjaśnić temat, tak aby rozwiać wszystkie wątpliwości. 

 

Definicja wizerunku

Wizerunek to wszystkie cechy danej osoby, które składają się na jej wygląd i dzięki którym odróżniamy ją od innych . Wizerunek może być utrwalony w dowolny sposób np. poprzez szkic, rysunek, portret malarski, czy fotografię.

Prawo do ochrony wizerunku przysługuje tylko osobie fizycznej. Osoba prawna (a więc np. firma) nie ma swojego wizerunku. Wizerunku nie posiadają także zwierzęta. Nie istnieje również wizerunek zbiorowy, co oznacza, że na wspólnym zdjęciu kilku osób będziemy mieli do czynienia z wieloma pojedynczymi wizerunkami. Ale już robiąc zdjęcie całości np. szkolenia zgoda od uczestników jest i nie jest potrzebna.  

Zezwolenia nie wymaga rozpowszechnianie wizerunku:  osoby stanowiącej jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza – czyli w przypadku warsztatów grupowych. Dzieje się tak w sytuacji, w której umieszczony wizerunek jest częścią jakiejś większej całości np. publiczności. 

Uwaga !! pamiętaj, że jest to bardzo uznaniowe i nie można tego wykorzystywać do reklamy, a jedynie np. do relacji z warsztatów !!

Nas oczywiście interesuje dzisiaj wizerunek utrwalony na fotografii, który przetwarzamy w przypadku klientek lub modelek.

Zgodnie z zasadą wyrażoną w przepisie art. 81 ust. 1 zd. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia (a więc zgody) osoby na nim przedstawionej.

A na czym polega rozpowszechnianie wizerunku? Rozpowszechnianie, wykorzystanie czy publikacja wizerunku jest to sytuacja, w której wystąpiła możliwość, że z wizerunkiem danej osoby zapozna się nieokreślona grupa osób. Czyli będzie to np. publikacja zdjęcia w social mediach (zarówno na Twoim prywatnym koncie jak i firmowym), na stronie www, na ulotkach, na plakatach itp.

Zgoda na publikację wizerunku klientek

Zgodę na publikację wizerunku najlepiej mieć na piśmie. Wtedy nie będzie żadnych wątpliwości, że osoba, która ją udzieliła miała pełną świadomość co do formy przedstawienia jej wizerunku, miejsca i celu publikacji itp. Musimy pamiętać, że osoba, której wizerunek rozpowszechniamy ma pełną swobodę decydowania czy w ogóle chce, aby jej wizerunek był upubliczniony i w jakich okolicznościach. Co znaczy, że Twoja klientka, której wykonałaś zdjęcia tzw. przed i po makijażu, może dowolnie ograniczyć zakres zgody, którą udziela. Może zezwolić tylko na publikację w konkretnym miejscu, może nie zgodzić się na publikację zdjęcia bez makijażu, a w końcu może całkowicie odwołać swoją zgodę nawet już po Twojej publikacji zdjęć. Wtedy oczywiście takie zdjęcia będziesz musiała usunąć ze wszystkich miejsc. 

W formularzu zgody warto szczegółowo opisać zakres zezwolenia, bowiem w razie niejasności to na Tobie, jako osobie która rozpowszechnia wizerunek spoczywa obowiązek wykazania, że Twoja publikacja nie wykroczyła poza ustaloną zgodę. 

Powinniśmy też pamiętać, że jeżeli to my wykonujemy makijaż, a już inna osoba np. fotograf robi zdjęcie to zarówno my jak i fotograf musimy mieć uzyskane osobne zgody od klientki czy modelki na publikację zdjęć. Jeżeli tylko fotograf uzyskał zgodę i opublikował zdjęcie np. na swoim instagramie, to nawet jeżeli Ciebie oznaczył jako tą, która wykonała makijaż to musisz się liczyć z tym, że jeżeli udostępnisz/ repostujesz zdjęcie na swój instagram to modelka ma prawo poprosić Cię o usunięcie zdjęcia ponieważ Tobie nie udzieliła zgody. Natomiast w przypadku repostu czy udostępnienia zdjęcia z konta np. fotografa, regulamin facebooka mówi jasno, że jest to dozwolone i nie stanowi naruszenia ani praw autorskich ani naruszenia wizerunku. A więc możesz się zgodzić na prośbę modelki, ale nie musisz jeżeli tylko udostępniasz post z jej wizerunkiem. 

Zgoda na publikację wizerunku modelek

W przypadku modelek mamy trochę inną sytuację ze zgodą niż w przypadku klientek. A to dlatego, że modelki otrzymują od Ciebie zapłatę (pieniężną lub niepieniężną) lub pozują na zasadach współpracy TFP.

ZAPŁATA ZA POZOWANIE 

Zgodnie z przepisem art. 81 ust. 1 zd. 2 Prawa autorskiego: W braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie.

Oznacza to w skrócie, że zgoda modelki nie jest wymagana, jeśli otrzymała ona umówioną zapłatę za pozowanie, chyba że najpóźniej w chwili ustalania wysokości zapłaty wyraźnie sprzeciwiła się rozpowszechnianiu swojego wizerunku, ale wtedy raczej nie powinna otrzymać wynagrodzenia. Powyższe rozwiązanie opiera się na założeniu, że opłata uiszczana osobie portretowanej związana jest z równoczesnym wynagrodzeniem za udzielenie zgody na rozpowszechnienie wizerunku. Jednak ja gorąco namawiam, aby zawsze z modelkami zabezpieczyć się krótką umową lub zgodą  !! 

Pamiętaj również, iż to że zapłaciłaś modelce nie znaczy, że możesz z jej zdjęciami zrobić wszystko co chcesz.  Nie możesz za pomocą swoich publikacji naruszyć dóbr osobistych modelki, a sama modelka musi być dokładnie poinformowana o celu sesji i w jakim kontekście będzie wykorzystany jej wizerunek. Dlatego tym lepiej dla Ciebie będzie zabezpieczyć się umową.

WRZUCENIE W KOSZTY WYNAGRODZENIA MODELKI 

Natomiast jeżeli chcesz zapłatę dla modelki wrzucić w koszty działalności, to podpisz z modelką umowę zlecenie.

Oczywiście najkorzystniej jeżeli modelka będzie miała status studenta (i wiek do 26 lat). Wtedy rzeczywiście koszt modelki to tylko jej wypłata netto (czyli na rękę). Nie płacisz w takim wypadku podatku oraz ZUS.

Natomiast jeżeli modelka nie ma statusu studenta to dochodzą Ci dodatkowe koszty oprócz samej wypłaty, w wysokości uzależnionej od tego czy jest gdzieś zatrudniona czy nie.

  • jeżeli jest zatrudniona to oprócz wynagrodzenia musisz jeszcze zapłacić: podatek oraz ZUS – składka zdrowotna (przykładowo przy 100 zł wynagrodzenia pełen Twój koszt modelki to 135,16 zł *)
  • jeżeli nie jest nigdzie zatrudniona to oprócz wynagrodzenia musisz jeszcze zapłacić: podatek i ZUS – składki emerytalne, rentowe i zdrowotne  (przykładowo przy 100 zł wynagrodzenia pełen Twój koszt modelki to 182,84 zł *)

Do umowy powinnaś dołączyć Zgodę na wykorzystanie wizerunku oraz Kwestionariusz osobowy (który razem z umową dajesz księgowej).  WAŻNE:  umowę zlecenie trzeba zgłosić do ZUS w ciągu 7 dni od jej podpisania – a więc od razu najlepiej przekazać umowę księgowej !!

WSPÓŁPRACA NA ZASADACH TFP 

Praca na zasadach tfp ( TIME FOR PHOTOS ) czyli po prostu pozowanie za zdjęcia lub również za makijaż czy np. za kosmetyki (inaczej też umowa barterowa). Modelka w takim wypadku otrzyma od Ciebie komplet zdjęć, które będzie mogła wykorzystać np. do swojego portfolio lub otrzyma piękny makijaż, w zamian za swój czas, który Tobie poświęca i za zgodę na publikację wizerunku. W przypadku takiej współpracy osobiście uważam, że umowa jest niezbędna. Zwłaszcza, że modelki często próbują się wycofać np. ze zgody na publikację zdjęć bez makijażu. Albo zasłaniają się RODO i możliwością wycofania zgody na publikację wizerunku. I tutaj odpowiednio sformułowana umowa zabezpieczy Cię przed takimi sytuacjami. 

W przypadku przepisów RODO zgodnie z motywem 43, od wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych np.w celach marketingowych/promocyjnych może być uzależnione zawarcie umowy, jeśli jest to konieczne dla wykonania umowy.

Dokładnie taka sytuacja zachodzi w przypadku współpracy TFP (i innych umów z odpłatnością za pozowanie – pieniężną i niepieniężną). W tych bowiem sytuacjach wykonanie umowy uzależnione jest od przekazania zgody na wykorzystanie wizerunku dla celów marketingowych/promocyjnych wizażysty (lub fotografa).

NAJWAŻNIEJSZE PUNKTY UMOWY Z MODELKĄ 

  • szczegółowe dane osobowe obu stron
  • dokładny zakres współpracy (np. pozowanie do makijażu i zdjęć oraz wyrażenie zgody na wykorzystanie wizerunku (publikacja zdjęć przed i po makijażu), data sesji, zakres czasu oraz adres w którym sesja będzie realizowana)
  •  określenie praw i obowiązków modelki (zobowiązanie do pozowania, kierowanie się sugestiami fotografa oraz zakaz przekazywania innej modelce wykonania umowy w zastępstwie bez zgody wizażysty)
  • czasami bywa tak, że przy publikacji zdjęć będziesz chciała oznaczyć różne marki i produkty, a modelka nie chce się z nimi utożsamiać, warto więc dodać do umowy postanowienie, które zobowiązuje modelkę do niezgłaszania wobec tego żadnych sprzeciwów, aby nie miała podstaw do odwołania zgody do wykorzystania jej wizerunku
  • oczywiście ZGODA NA WYKORZYSTANIE WIZERUNKU, w której zaznaczysz dokładnie:
    • cel wykorzystania wizerunku modelki (np. promocja pracy wizażysty, wykorzystanie do poszerzenia portfolio wizażysty)
    • miejsca publikacji wizerunku modelki (np. internet, portfolio, ulotki)
    • czas wykorzystania zdjęć (będzie to czas wykonywania umowy. Jego dodanie do treści umowy, uchroni przez prawem do cofnięcia zgody przez modela – dopóki umowa będzie wykonywana, zgoda nie będzie mogła być cofnięta czyli np. czas wykorzystania zdjęć to 5 lat )
    • nie można zaznaczyć, że wspomniana zgoda będzie nieodwołalna, ale w umowie powinno znaleźć się postanowienie – gdy modelka będzie chciała taką zgodę cofnąć będzie zobowiązana do zapłaty odpowiedniej kwoty – kary umownej oraz zwrotu poniesionych kosztów sesji
  •  Twoje prawa autorskie (czyli określenie w umowie możliwości wykorzystania zdjęć przez modelkę, w jakich celach i gdzie może je publikować)
  • jeżeli przy Twojej sesji pracował również fotograf i fryzjerka to warto w umowie zamieścić zgodę dla innych osób współpracujących przy sesji do wykorzystania zdjęć czyli również do wykorzystania wizerunku modelki.  Każda osoba współpracująca na pewno chce mieć możliwość wykorzystania zdjęć we własnym portfolio
  •  wynagrodzenie (jeżeli wynagrodzenie jest nieodpłatne to zaznaczamy, że każda ze stron zobowiązuje się do wykonania usługi w zamian za usługę. Strona 1 (modelka) zobowiązuje się do pozowania do makijażu oraz zdjęć oraz wyrażenia zgody na wykorzystanie wizerunku zgodnie z powyższą umową, strona 2 (wizażysta) zobowiązuje się do wykonania makijażu oraz udostępnienia wykonanych zdjęć) w przypadku kwoty pieniężnej wpisujemy wysokość wypłaconej kwoty, formę płatności i termin płatności dla modelki
  • standardowa klauzula RODO
  •  można również dodać klauzulę poufności, która będzie chronić np. makijażowe triki wizażysty przed rozpowszechnieniem w internecie przez modelkę

WYCOFANIE ZGODY NA PUBLIKACJĘ WIZERUNKU

W przypadku klientki, która wyraziła zgodę na publikację jej zdjęcia sprawa jest jasna. Klientka może w każdej chwili wycofać swoją zgodę i wezwać Cię do zaprzestania wykorzystywania jej wizerunku.  I tutaj nie ma co dyskutować, lepiej od razu takie zdjęcia usunąć niż walczyć z klientką.

WAŻNE:  Natomiast w przypadku modelki wcale nie musisz się zgodzić na usunięcie zdjęć. W przypadku kiedy osoba pozująca otrzymała ustalone wynagrodzenie (czy to w formie pieniężnej, czy w formie makijażu, czy w formie zdjęć) za zgodę na rozpowszechnianie wizerunku i ją wycofa to może to rodzić konsekwencje odszkodowawcze. W przypadku wynagrodzenia pieniężnego modelka powinna zwrócić wynagrodzenie, ale możesz ją też pociągnąć do pokrycia kosztów np. wynajęcia studia lub fotografa (jeżeli takie dodatkowe koszty poniosłaś w zawiązku z daną sesją). W przypadku wynagrodzenia niepieniężnego (wynagrodzeniem był wykonany makijaż) możesz żądać w zamian za wycofanie zgody zwrotu kosztów wykonanego makijażu oraz innych poniesionych w związku z daną sesją kosztów oraz oczywiście odszkodowania. Wszystko oczywiście zależy również od tego na co się z modelką dokładnie umawiałaś i na co wyraziła zgodę.

Przyjmuje się więc, że jeżeli celem umowy z modelką była właśnie zgoda na publikację wizerunku to taka zgoda nie może być cofnięta bez poniesienia konsekwencji finansowych przez modelkę, jeżeli Ty nie złamałaś warunków umowy i wszystkie publikacje zrobiłaś zgodnie z wyrażoną przez modelkę zgodą.

Dlatego w umowie warto wymienić wszystkie cele publikacji wizerunku oraz dokładnie zaznaczyć, że modelka wyraża zgodę na publikację zdjęć przed i po makijażu.

Kary za rozpowszechnianie wizerunku bez udzielonej zgody

Klientka zgodziła się na zdjęcie, ale już nie zapytałaś o zgodę na publikację, a mimo wszystko umieściłaś zdjęcie na swoim FB. W związku z tym klientka może domagać się zaniechania działania rozpowszechniania jej wizerunku i usunięcia skutków naruszenia. Osoba, której wizerunek rozpowszechniono bez wymaganego zezwolenia może żądać również odpowiedniej sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. I na pewno wygra odszkodowanie jeżeli nie masz żadnego dowodu, że wyraziła zgodę na publikację swojego wizerunku. Co do wysokości odszkodowanie to już są bardzo indywidualne kwoty.

Podsumowując ! Poniżej znajdziesz tekst, który możesz wykorzystać do prostej zgody, pamiętaj też o formułce RODO.  Oczywiście jest to najprostsza zgoda, najbardziej idealna dla klientek. Przy modelkach zalecam trochę bardziej rozbudowaną wersję (choćby o ustalenia związane z wynagrodzeniem) lub po prostu krótką umowę ze zgodą. Pamiętaj, aby modelka podpisała Ci potwierdzenie otrzymania wynagrodzenia czy to w formie pieniężnej czy też niepieniężnej (wtedy dopisz wartość usługi). 

 

Zgoda na upublicznianie wizerunku

Wyrażam zgodę na publikację mojego wizerunku utrwalonego  dnia ……………………………… , w celach promocyjnych wizażysty …………………………………………………………….

Wizerunek zostanie opublikowany na facebooku, instagramie, stronie www należących do firmy   ……………………………………………………………………..

………………………………………………………….

           data i czytelny  podpis

 

Informacja o zasadach przetwarzania danych w związku ze zgodą na wykorzystanie wizerunku

 Administrator danych  ………………………………….. z siedzibą w…………………………………..  informuje, że dane będą przetwarzane na podstawie dobrowolnie wyrażonej zgody w celu promocji.

Przysługuje Pani/u prawo dostępu, aktualizacji, ograniczenia przetwarzania i przenoszenia swoich danych. Wyrażoną zgodę można wycofać w dowolnym momencie.

Dane mogą być udostępniane podmiotom, które są upoważnione do tego na podstawie przepisów prawa oraz podmiotom, którym administrator powierzył dane w celu prawidłowego wykonania usług w celu i zakresie niezbędnym do tych czynności.

W sprawach spornych przysługuje Panu/i prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych.

W związku z transferem danych do serwisów należących do międzynarodowych organizacji, tzn. Facebook, Google administrator informuje, że spółki przystąpiły do programu Tarcza Prywatności UE-USA i uzyskały niezbędny certyfikat.

Dane będą przetwarzane do czasu usunięcie przez administratora lub organizatora mistrzostw.

Wyjaśnień w sprawach związanych z danymi osobowymi udziela administrator, e–mail …………………………………………

Zostaw odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *